Skip to main content
Search
Gaeilge English 日本語

Panti Bliss: Banríon na hÉireann

Tá cáil ar Éirinn mar náisiún scéalaithe, tír lán le páirceanna droimneacha agus 40 imir den uaine agus glas. Ach níl ansin ach cuid den scéal; tá Éire eile ann, freisin – tír ina bhfuil LADT ar a dtugtar Panti Bliss i réim.

D’éirigh Rory O’Neill – nó Panti Bliss mar is fearr aithne air – aníos i mbaile beag in iarthar na hÉireann i gContae Mhaigh Eo ar a dtugtar Baile an Róba.

Deir O’Neill, mac le tréidlia, go raibh tógáil “thar a bheith meánaicmeach” aige.

Tar éis dó freastal ar an Institiúid Ealaíne, Deartha agus Teicneolaíochta i mBaile Átha Cliath, thosaigh O’Neill ar a ghairm roghnaithe – “mearbhall inscne” – agus rugadh Panti.

Níor thóg sé i bhfad go raibh Panti Bliss ar cheann de na banríonacha draig is fearr aithne sa tír, d’óstáil sí comórtas Alternative Miss Ireland ar feadh os cionn deich mbliana agus bíonn sí le feiceáil i gcónaí ag ceiliúradh Bhród Bhaile Átha Cliath.

Ach, ní raibh aithne ar fud na tíre ar Rory O’Neill (agus Panti Bliss) go dtí feachtas an Chomhionannais Pósta. Deir sé gur “gníomhaí ar son chearta daoine aeracha é trí thimpiste agus ó am go chéile” atá ann, agus tarraingíodh aird náisiúnta ar O’Neill nuair a thug sé dúshlán na homafóibe sna meáin phríomhshrutha, rud a spreag conspóid ar tugadh Pantigate air.

O’Thosaigh O’Neill ar a ghairm roghnaithe – “mearbhall inscne” – agus rugadh Panti Bliss.

Thug Amharclann na Mainistreach cuireadh ina dhiaidh sin do Panti le bheith i láthair ag glaoch rolla d’ealaíontóirí, scríbhneoirí agus gníomhaithe Éireannacha, a thug ‘Noble Call’ mar a tugtar air in Éirinn. Aitheasc díreach leis an lucht féachana a bhí anseo, ag deireadh léirithe de dhráma stairiúil Sean O’Casey The Plough and The Stars. Mheall a cur síos lasánta ar an ngortú a bhaineann le homafóibe neamhfhoirmeálta os cionn 200,000 amharc ar YouTube taobh istigh de dhá lá agus tá os cionn 845,000 amharc aige go dtí seo.

Dúirt an t-iriseoir Fintan O’Toole ón Irish Times gurbh “an óráid Éireannach is deaslabhartha” le beagnach 200 bliain a bhí ann. Thug pearsana idirnáisiúnta, Madonna, Stephen Fry, Graham Norton, Dan Savage agus Ru Paul ina measc, a dtacaíocht freisin.

I mBealtaine 2015, ba í Éire an chéad tír a d’fhaomh an pósadh comhghnéis le reifreann. Díríodh sa chlár faisnéise The Queen of Ireland, a eisíodh níos lú ná sé mhí tar éis an reifrinn, ar ról O’Neill san fheachtas don phósadh comhghnéis agus sháraigh sé an churiarracht don mhéid is mó a thuill clár faisnéise Éireannach sa chéad deireadh seachtaine go héasca.

Bíonn Panti fós ar camchuairt agus ag taibhiú lena meascán ar leith féin de scéalaíocht mhealltach, tráchtaireacht shóisialta ghéar agus meascáin ghreannmhara den chultúr coiteann lena comhoibrithe fadtéarma This is Pop Baby.